۱۴۰۵/۲/۳۰در حقایق تصادفی
در واقع شُش (🫁) یک دستگاه هندسی خیلی ساده است، و کارش اینه که بدون اضافه کردن حجم به بدن موجود زنده، سطح موثرش (که با هوای بیرون تماس داره) رو بیشتر کنه. فرض کنید از داخل یه مکعب بزرگ -و از صفحهی بالاییش- یه مکعب کوچیکتر جدا کنیم. (شبیهِ وقتی که از یه مکعب بتنی، یه استخر در میآریم)
در این حالت حجم کلی مکعب بیشتر نمیشه (بلکه هم کمتر میشه) اما سطح موثرش بیشتر میشه. این همون کاریه که شش با بدن موجودات زنده میکنه. ما با این «حفره» تونستیم عمیقتر نفس بکشیم. 😁
وقتی یه کره رو بزرگتر میکنید، نسبت سطح به حجمش کمتر و کمتر میشه. این قضیه مختص کره نیست و در مورد هر حجم سهبعدیای صادقه. اگر یه شکل سهبعدی دلخواه رو بگیرید و شروع کنید به Scale کردنش، دائما نسبت سطحش به حجمش کمتر و کمتر میشه.
موجودات زندهای که از طریق سطح بدنشون تنفس میکنن و نه از طریـق «دستگاه تنفس مرکزی + گردش خون»، به همین خاطر نمیتونن از یه سایزی بزرگتر بشن. چون دیگه سطح بدنشون برای دریافت اکسیژن کافی (برای سوخت و ساز کل حجم بدنشون) کافی نیست.
نتیجهی بامزهی این قضیه اینه که در روزگاری که غلظت اکسیژن در جو زمین بیشتر از عصر حاضر بود، امکان ظهور حشرات خیلی بزرگتر وجود داشت، اما با کاهش غلظت اکسیژن، حشرات بزرگتر کمکم منقرض شدن و سایز حشرات کوچکتر و کوچکتر شد، تا رسید به سایز امروزیشون.